Yeni Evcil Hayvanı Eve Almak

İlk kedimi eve getirdiğim akşamı hâlâ hatırlıyorum. Taşıma kutusunun kapağını açtım, o da içeriden bana baktı ve tam üç saat boyunca kanepenin altından çıkmadı. O gece "acaba yanlış bir şey mi yaptım" diye düşünüp durdum. Yıllar sonra anladım ki hiçbir şey yanlış değildi; sadece yeni hayvan eve alma sürecinin nasıl işlediğini bilmiyordum.

Bu yazıda ilk haftaları nasıl geçirmeniz gerektiğini, kendi hatalarımı da saklamadan anlatacağım. Kedi ya da köpek fark etmiyor, temel mantık aynı: acele etmeyeceksiniz.

Adım Adım İlk Hafta

1. Eve getirmeden önce alışveriş yapın.

   Hayvanı kucağınızda eve gelip sonra "mama nerede" telaşına düşmeyin. Benim minimum listem şu: mama ve su kabı, hayvana uygun mama, kedi için kum kabı ve kum, köpek için pedler, bir yatak, taşıma kutusu ve bir tasma. Tasma seçiminde boyun yapısına uygun olanı almak önemli; kediler için genelde göğüs tipi kayışlar daha güvenli oluyor.

2. Tek bir "güvenli oda" hazırlayın.

   En büyük hatam ilk kedimi eve getirir getirmez tüm evi gezdirmeye çalışmaktı. Oysa doğrusu, küçük ve sakin bir odayı ona ayırmak. Mama, su, kum kabı ve saklanabileceği bir köşe orada olsun. Hayvan o odayı kendi bölgesi olarak kabul ettikten sonra evin geri kalanını kendisi keşfediyor. Bu genelde iki-üç gün sürüyor, bazen bir hafta.

3. İlk 48 saat hiçbir şey yapmayın.

   Gerçekten hiçbir şey. Kucağa almayın, zorla sevmeyin, misafir çağırmayın. Ben odaya girip yere oturuyor, telefonla ilgileniyormuş gibi yapıyordum. Merak eden hayvan zaten yaklaşıyor. Yaklaşan hayvana da ilk seferde hemen dokunmamayı öğrendim; bir koklaması yeterli.

4. Beslenmede eski düzeni bozmayın.

   Hayvanı aldığınız yerde ne yiyorsa ilk hafta aynısını verin. Mama değiştirecekseniz bunu bir hafta sonra, yedi-on gün içinde eski mamaya yenisini azar azar karıştırarak yapın. Bir keresinde acele edip iki günde mama değiştirdim, sonuç ishal ve tedirgin bir hayvan oldu. Kedilerin beslenmesi ve köpeklerin sağlıklı beslenmesi konusundaki detaylı yazılarımıza da göz atmanızı öneririm.

5. İlk hafta içinde veterinere gidin.

   Acil bir sorun görünmese bile genel muayene, parazit kontrolü ve aşı takviminin planlanması için bu ziyaret şart. Aynı zamanda o veterinerle tanışmış olursunuz; gerçekten acil bir durumda kimi arayacağınızı bilmek büyük rahatlık. Kimliklendirme ve mikroçip konusunu da orada sorun.

6. Rutin kurun.

   Hayvanlar saatten çok düzenden anlıyor. Mamayı hep aynı saatlerde verin, köpekseniz yürüyüş saatlerini sabitleyin, uyku alanını değiştirmeyin. İlk haftada oturttuğunuz rutin, sonraki aylarda eğitim işini inanılmaz kolaylaştırıyor. Köpek eğitiminin temelleri de zaten bu öngörülebilirlik üzerine kuruluyor.

7. Evi hayvana göre gözden geçirin.

   Diz çöküp evinize onun boyundan bakın. Sarkan elektrik kabloları, açık pencereler, balkon boşlukları, zehirli olabilecek saksı bitkileri, ulaşılabilir temizlik malzemeleri… Ben bir yavru köpekle ilk haftamda üç şarj kablosu kaybettim, ki bu ucuz atlatmak sayılır.

8. Oyunu ve pozitif pekiştirmeyi erken başlatın.

   Hayvan biraz rahatladıktan sonra günde iki kez kısa oyun seansları yapın. Kedilerde olta tipi oyuncaklar, köpeklerde getir-götür oyunları hem enerji boşaltıyor hem de sizinle güven bağı kuruyor. Tırmalama, ısırma gibi davranışları da bu dönemde doğru yöne kanalize etmek en kolayı: tırmalama tahtasını erken tanıtın.

9. Diğer hayvanlarla ve çocuklarla tanıştırmayı yavaşlatın.

   Evde başka hayvan varsa kapı arasından koku alışverişiyle başlayın. Birkaç gün böyle geçsin, sonra kısa ve gözetimli buluşmalar yapın. Çocuklara da hayvanın uyurken ve yerken rahatsız edilmemesi gerektiğini önceden anlatın.

Sık Yapılan Hatalar

• Eve gelir gelmez kalabalık davet etmek. Herkes yeni dostunuzu görmek isteyecek. "Bir hafta sonra" demeyi öğrenin.
• Saklanan hayvanı zorla çıkarmak. Kanepenin altına uzanan bir el, hayvan için tehdit demek. Yiyeceği yakınına koyup uzaklaşmak çok daha hızlı sonuç veriyor.
• Aşırı ödül maması vermek. Sevgi göstermek isterken günlük kalorinin yarısını ödülle doldurmak kolay. Ödülü eğitim için saklayın.
• Tuvalet kazalarında ceza vermek. Ceza korku yaratır, öğretmez. Kum kabının yerini, temizliğini ve sayısını gözden geçirmek çok daha işe yarar.
• Hijyeni ihmal etmek. Mama ve su kaplarının günlük yıkanması, kum kabının düzenli temizlenmesi hem koku hem sağlık açısından ilk günden alışkanlık olmalı.
• Sessiz hayvanı "sorunsuz" saymak. Hiç ses çıkarmayan, yemek yemeyen bir hayvan uyumlu değil, stresli olabilir. 24 saat yemek yemiyorsa veterinere danışın.

İlk Haftanın Kısa Özeti